Depremi olmadan önce anlamak mümkün mü? Depremden önce oluşan sıradışı olaylar nelerdir? Depremi hangi hayvanlar hisseder? Depremi Önceden Nasıl Anlarız?

Depremin doğal habercileri var mı?

Bilim adamları, Marmara depremi öncesindeki 773 sıra dışı olay ile Kobe depremi öncesindeki 1711 sıra dışı olayı karşılaştırdı. İnsan ve hayvan davranışlarındaki olağandışılık iki ülkede de birinci sırada yer aldı. Bitki, hayvan ve havadaki olağandışı olaylarda her iki ülkede aynı sonucu veriyor.

1) Canlı türlerine göre görülen olağandışı olaylar:

a) Memeliler: İnsan: İştahsızlık, mide bulantısı, kusma, burun kanaması, baş dönmesi, sinir bozukluğu, tansiyon yüksekliği, kalp rahatsızlığı, esneme.

kopekKöpek: Çok yüksek sesle, uluma ve ağlama, havlayarak sahibini bina dışına çıkarma, bir şey yemememe, tek doğrultuda koşturup geri dönme, toprağı kazma, göğe bakma, yeri dinleme, sahibini ısırma, ortadan kaybolma, kümeleşme.

Kedi: Evi terk etme, ortadan kaybolma, huzursuz ve hazince ağlama, yavrusunu bina dışına taşıma, tırmanma, karın üzeri yerde sürünme, sahibinin kucağından inmeme, sahibini ısırma, yemek yememe.

Koyun: Hazince meleme, kümeleşme.

İnek: Böğürme, kümeleşme, tek doğrultuda dizilme, otlaktan ahıra dönmemekte ısrar, sağılırken saldırganlaşma, sahibine yakın durma isteği.

At: Tepinme, horuldama, sıçrama, çiftlikten kaçma.

Yarasa: Dinlenmeksizin daire çizerek uçmak

muhabbet-kusub) Kuşlar

Horoz: Zamansız ötme, tek doğrultuda yukarı doğru sıçrama, telaşla çığlık atma, çırpınma.

Muhabbet Kuşu: Yüksek sesle ötme, çırpınma, uçma, yürüme, yememe ve neşeli ötmeme.

Martı: Gökyüzünde ağlama, gece bile denizden karaya doğru uçma, çatılarda kümeleşme.

Karga: Garip bir şekilde bağırma, pencerelere ve arabaların metalik kısımlarına pike yapma, hava sıcak olmasına rağmen çatılarda kümeleşme.

Kırlangıç: Dinlenmeksizin dairesel olarak uçma, göç zamanı olmamasına rağmen tek doğrultuda göç.

boa-yilanic) Sürüngenler:

Yengeç: Deniz diplerindeki doğal ortamları terkederek deniz ortasında yüzme, deniz kıyısında ölü yengeç kümeleri.

Kertenkele: Evleri istila etme.

Yılan: Toprak altında çıkarak yeryüzünde kümeleşme

Kurbağa: Neşeli ötmeme, doğal ıslak ortamlarından taş üstüne ya da kuru otlara çekilme, evlere kadar tırmanıp, camlara yapışma.

sivrisinekd) Böcekler:

Sivrisinek: Ortadan kaybolma ya da aşırı çoğalma.

Sinek: Ortadan kaybolma, insanlara yapışma ve saldırgan biçimde ısırma, dönerek uçma ve vızıldama.

Arı: İnsanları saldırarak sokma, vızıldama.

Karınca: Yavrularıyla birlikte yuvayı terk etme ve ağaçlara tırmanma, evleri istila.

Örümcek: Evleri istila,

Çekirge: Hiç ötmeme, kümeleşme.

Hamam böceği: Üst kat evlere çıkarak pencerelerde kümeleşme

Yer solucanları: Ev içlerine girme.

2) Gökyüzü ve atmosferdeki olağandışı olaylar

Işıma: Depremden hemen önce başlayıp deprem anına kadar görülen kırmızı, mavi ve yeşil renkli ışımalar.

Sis: Depremden birkaç saat önce siyah — gri renkle başlayıp deprem sırasında aniden bastıran yoğun şekilde sis.

Bulut: Depremden bir ile 12 saat önce görülebilen çizgiler halinde dizilmiş bulutlar.

Gökyüzü: Kızıl, pembe, kırmızı, turuncu renkli gökyüzü 7’den büyük depremden bir iki ay önce, 4 büyüklüğündeki depremlerden ise 7 — 8 gün önce görülebiliyor.

Ay: Sönmüş ya da kırmızı renkli ay depremden bir gün önce ortaya çıkabiliyor.

UFO: UFO olarak yorumlanan kırmızı, mavi, yeşil ya da floresan lamba ışığı parlaklığında a-teş topları bir ay öncesinde görülebiliyor.

Yıldız: Yere çok yakın, çok sayıda ve çok parlak yıldızlar depremden bir gün önce ortaya çıkıyor.

Rüzgar: Aniden çıkan, çok şiddetli esen, yazın bile üşüten rüzgar depremden 10 — 12 saat önce ortaya çıkıp birkaç dakika kala bitebiliyor.

Hava: Uzun süren aşırı sıcak, nemli, yağmursuz, rüzgarsız ve çok sıkıcı havalar

3) Deniz ve karadaki sıra dışı olaylar

Deniz, kuyu, kaynak ve kaplıca sularında sıcaklık artışı, ani ve sebepsiz dalgalar, deniz dibinde hareketlenme, deniz suyu yüksekliğinde artış, deniz kıyısında çamurlaşma ve midye, yosun, balık ve ölü yengeçlerde birikim, deniz dip balıklarının denizin orta ve yüzeyinde yüzmesi, deniz kıyısında kümeleşmiş balıkların insanlardan ürk-memesi, kümeleşmiş Yunus balıklarında panik halinde göç, depremden 7—8 gün önce balıkçı kayıtlarına göre yakalanan balık miktarında önemli bir artış, karada toprak altından gelen deniz dalgası sesi.

17 Ağustos depremini yaşayanlar deprem bölgesinde yukarıdaki sıradışı olayların yaşandığını tasdik ediyorlar.

erguvan4) Bitkilerde görülen olağandışılıklar:

Erguvan ağacı: Ağaç yapraklarında normal döneminden önce sararma ve dökülme, bazı türlerinde kuruma.

Begonya: Saksı çiçeklerinde içe doğru kıvrılarak kapanmış ve buruşmuş yapraklar, normalde çiçek açarken deprem öncesindeki yaz çiçeklen-me olmayışı.

Çam ağacı: Yeni sürgün sayısında hızlı artış, dalların gövdeye bağlı kısımlarındaki yapraklarda deprem sonrasında yanık gibi kavrulma tespiti.

Paşa kılıcı: Yeni sürgün sayısında hızlı artış ve hızlı büyüme.

Afrika kökenli salon bitkileri ve akşam sefası: Suyu çekilircesine yapraklarda solma.

5) Ev aletlerindeki aksamalar :

Kuvars saat: Normalden ileri ya da geri kalması.

Floresan lamba: Depremden birkaç dakika önce ani voltaj düşüklüğü nedeniyle sönükleşme ya da ani parlama.

Telsiz: Parazitlenmeler nedeniyle konuşmaların dinlenememesi.

Telefon: Depremden birkaç dakika öncesinde telefonun kendiliğinden çalması.

Cep telefonu: Depremden birkaç dakika öncesinde cep telefonu üzerindeki küçük renkli lambaların, yanıp sönme frekansının değişimi, deprem sırasında ışık yayması.

Araba motoru: Depremden birkaç dakika önce çalışan motorda anlaşılmaz gürültü, motorun ters yönde döndüğünün fark edilmesi.

Oto teybi: Hafıza karışıklığı, kanal atlama.

Radyo: Parazitlenme, kendiliğinden kanal karışıklığı, yankılanma.

Televizyon: Depremden günler önce başlayan parazitlenme, kendiliğinden kanal atlama, ses şiddetinin kendiliğinden yükselip alçalması, uzaktan kumanda aletinin çalışmaması.

Video: Kapalı olmasına rağmen kendiliğinden açılıp kapanma.

Çamaşır Makinesi: Boşaltma motorunun çalışmaması.

Buzdolabı: Normalden çok sessiz çalışırken garip sesler çıkarma

• Depremler önceden belirlenebilir mi?

Var olan şartlarda depremin önceden belirlenmesi imkansız gibidir. Bilimin bugünkü imkanları ile depremin önceden belirlenmesi mümkün değildir. Depremlerin hava durumu gibi önceden tahmin edilebilmesi için güvenli bir metod bulunmamaktadır. Ancak bu konuda çeşitli bilimsel çalışmalar devam etmektedir.